Waxaa arrin laga murugooda ah dhacdada foosha xun ee Garowe ka dhacday 22^kii Abriil 2008. Maamulka Puntland, isaga oo ku raali gelinaya taliska dhiigya cabka ah ee Addis Ababa ee ku xusan taariikhda in uu yahay cadow manaxaan ah gacanta u geliyey muwaadiniin Somalida Ogaadeenya ah. Waxaa kale oo Maamulkaasi xabsiga Boosaaso si silic ah ugu dilay muwaadin ka tirsan jaaliyadda Soomaalida Ogadenya ee ku noolaa Bosaaso. Wuxuu maamulkaasi iska indho saabay, xidhiidhka maslaxada dhinacyada badan ee labada shacab ee walaalaha ah ka dhexeeya oo ay dhacdadani si weyn u dhaawacayso. Taas oo markhaati u ah maamulka Garowe inayna masilin danaha shacabka soo doortay ee ku nool Puntland.

Taliska gacan ku dhiiglaha ah ee itoobiya kama oomana (ma ka gaajaysna) dhiiga shacabka aan wax galabsan ee Somalida Ogadenya. Wuxuu si raxariis darro ah u gumaadaa shacabka aan difaaca haysan. Waxaa xabsiyada gumeysiga ka buuxa kumaan-kun Soomaalida Ogaadeenya ah. Ujeedada ay gumeysatada Itoobiya ka leedahay in masuul ama muwaadin Reer Ogaadenya ah laga soo qabto Puntland ama gobol gobolada Soomaaliya ka mid ah waa:

1. inay colaad la dhex dhigto labada shacab ee walaalaha ah sida ay Shacabka Jamhuuriyadda isugu hubaysay ee colaadda sokeeye u dhexdhigtay.

2. Isku daygeeda inay la kaashato Soomalida burburinta halganka xaqa ah ee shacabka aan la loodin karin ee Soomaalida Ogaadeenya ugu jiro xaqa aayo ka talintiisa. Taas oo ay geed dheer iyo geed gaabanba u fuushay, horeyna ugu dhaqaaqday hase ahaate ku guul daraysatay.

Maamulka Garowe ujeedada Itoobiya inay darsaan ama fahmaan iyo natijada ka iman karta wax xil ah iskama saarin. Waana arrin nasiib darro ah oo naxdin leh. 

Maamulka Puntland waxaad moodaa inayna ku baraarugin xaqiiqada ah inay Itoobiya tahay cadowga koowaad ee shacabka Soomaali oo dadka Puntland ka mid yahay. Waxaa kale ooyna fahmin in Taliska Addis Ababa waqtigiisii maalmo la tiriyo ka hadhay uu san ahayn kii maanta loo sujuudi lahaa. Waxaan u aragnaa in Maamulka Putland khaatumada iska xumeeyey, talaabadaa uu qaadayna ayna marna hakinaynin halganka Gobonimadoonka shacabka Ogaadenya. Waxaan aad uga xunahay shacabka aan walaalaha nahay ee ku nool Puntland oo innaba aan ka diirin ganacsiga iyo dilka uu maamulkoodu ku hayo dadka soo magan galay ee cadowga naxdinta daran ka soo cararay.

Sidaa darteed, anaga oo ah Midowga Jaaliyaddaha Ogaadeenya ee Yurub (MJOY)  waxaan cambaareynaynaa falkan foosha xun ee maamulka Puntland uu gacamaha dhiiga leh ee gumeysiga Itoobiya u geliyey muwaadiniintaa dhulkooda martida ku ahaa. Waxaan balan qaadaynaa inaanu garab taagan nahay shacabka geesiga ah ee u istaagay aayo ka talintooda.

Waxaa u sheegaynaa Gumeysiga Itoobiya iyo kuwa garab taaganba in guusha kama dambaynta ah uu leeyahay xaq u ririka Ogaadenya. Waxaan calaamka ugu baaqaynaa inay cambaareeyaa falka xuquuqul insaanka ka dhanka ah ee Maamulka Puntland ku kacay ee dad aan dambi iyaga ka gelin cadowgooda u dhiibay.

Contact : mijoyurub@gmail.com